Những cái chết bỏng rát

Rạng sáng 25/3, một vụ cháy đã xảy ra tại số nhà 697/485/60 đường Phạm Thế Hiển, phường 4, quận 8 khiến vợ chồng chị Nguyễn Thị Thanh Thương – anh Lê Nguyễn Hoàng Huy cùng con gái Lê Nguyễn Tuệ Mẫn chỉ mới 3 tuổi tử vong.

Căn nhà xập xệ ở TP. Thủ Đức sau trận hỏa hoạn rạng sáng 30/3

5 ngày sau (30/3), cũng vào lúc rạng sáng, một vụ cháy khác xảy ra tại số 899 đường Nguyễn Thị Định, phường Cát Lái, TP. Thủ Đức khiến 6 người trong cùng gia đình tử nạn, người nhỏ nhất chỉ mới 2 tháng tuổi.

Nếu kể luôn cả vụ hỏa hoạn tại bãi phế liệu ở ấp 3, xã Vĩnh Lộc A, huyện Bình Chánh vào trưa 25/3 hay vụ cháy kho giữ xe vi phạm và tang vật của CSGT TP. Thủ Đức tối 30/3 thì chỉ trong 5 ngày đã có 4 vụ cháy, giết chết 9 người. Con số thật khủng khiếp, nhất là khi mùa khô chỉ mới bắt đầu và những ngày tới dự kiến TPHCM sẽ còn hứng chịu nhiều đợt nắng nóng.

Nhìn lại cả 4 vụ việc, có thể thấy đó là những căn nhà cấp 4 chật chội, xập xệ, kho chứa phế liệu, bãi xe đầy rủi ro cháy nổ. Vì nghèo, vì cuộc mưu sinh hay vì chủ quan, lơ là, người ta đã bỏ qua các tiêu chuẩn an toàn, phòng chống cháy nổ để cơi nới, bừa bãi, để tạm bợ mà sống, đặt sự an toàn tính mạng và tài sản dưới tay bà hỏa.

Nguyên nhân từng vụ cháy rồi sẽ được làm rõ, nhưng chắc chắn không phải là không thể dự báo. Hệ thống giám sát, cảnh báo của chúng ta hoạt động ra sao, ý thức cư dân đô thị cao đến mức nào mà tai nạn vẫn đổ ụp xuống những phận người? Chưa kể, khi ngọn lửa bùng lên, như đã thấy trong rất nhiều vụ việc, lực lượng chữa cháy tại chỗ luôn gần như bất lực và hậu quả luôn thảm khốc.

Dưới cái nóng thiêu đốt những ngày đầu mùa khô, vật liệu của những căn nhà tạm bợ, cũ kỹ hoặc xây trái phép liệu có đủ sức chống chịu? Những đường dây điện giăng mắc, các thiết bị làm mát hoạt động liên tục đều có thể gây cháy. Oái oăm thay, những chiếc xe cứu hỏa hiện đại, tốn kém lại cực kỳ khó triển khai trong các khu dân cư tự phát, nhỏ bé. Khi tính toán phương tiện cứu hộ cứu nạn, chúng ta có tính đến những con hẻm nhỏ chỉ vừa đủ chiếc xe máy đi qua hay những căn nhà mái tôn, lót ván. Chúng là một phần hiển nhiên của thành phố, bên cạnh những cao ốc nguy nga. Chúng ta từng đầu tư những chiếc xe chữa cháy mini nhưng rồi chúng đi đâu về đâu khi thảm kịch xuất hiện?

Ta đã có quá nhiều bài học kinh nghiệm đau thương qua các vụ cháy, nhưng sau tất cả, mọi thứ vẫn tiếp tục bị lèn chặt, vẫn cơi nới, giăng mắc. Những cuộc kiểm tra, xử phạt vẫn không ngăn nổi tình trạng bất chấp vì sinh kế. Mạng người đâu thể gởi vào hai chữ “giá như”.

Trong những kế hoạch, nghị quyết về tương lai của một thành phố văn minh, hiện đại; những sự việc này cần được nhìn nhận nghiêm túc, thật thà để từ đó có những giải pháp căn cơ, thực tiễn. Một thành phố đáng sống không thể có những cái chết bỏng rát như thế này.

Chẳng biết trong giấc mơ của bé Tuệ Mẫn, bé Thái Nghi có chút nào hình ảnh một thành phố dịu mát, phủ màu xanh cây lá hay chỉ là những khối hộp, những mảng tường vách bị thiêu đốt. Chẳng biết những hình ảnh rợn người của chiếc xe máy bị cháy trơ xương, cột khói bốc cao cả trăm mét và những xác người, những giọt nước mắt có khiến những người có trách nhiệm đau xót? Nếu có, xin hãy ngồi lại để tìm cách ngăn chặn hiểm họa, bởi dù có nghĩ thế nào đi nữa thì con số 6 người chết hôm 30/3 còn cao hơn cả số nạn nhân tử vong trong vụ xả súng cùng ngày ở Maryland (Mỹ). Lương tri nào cho phép như thế!